ناس - «گوتكا»، «ناس خارجی» و «پان پاكستان» شیوع یافته است

«ناس - «گوتكا»، «ناس خارجی» و «پان پاكستان» شیوع یافته است. بنا بر اطلاعات موجود آدامس های خوشبوكننده «پان» در حال حاضر در مرزهای شرقی كشور مشاهده و كشف شده است. ضمن آن كه «پان» در بعضی دكه های داخل شهرهای بزرگ كشور هم دیده شده است. واردكنندگان علاوه بر بسته بندی های زرورقی، «پان» را داخل دستمال های كاغذی كوچك می پیچند و به جوانان و نوجوانان می فروشند. ضمن آن كه طبق تحقیقاتی كه درباره این آدامس ها و خوش بوكننده های دهان (پان) در سیستان و بلوچستان انجام شده، از ١١ نوع پان پراگ در ٦ نوع آن مقداری مواد مخدر هم دیده شده است. آدامس یا ماده ای شبه مخدر حدود یك سال پیش بود كه هشدار مسئولان و كارشناسان درباره ورود نوعی آدامس و پاستیل به كشور كه خاصیت توهم زایی دارد حرف اول رسانه ها شد. اما این خبر به ناگاه به فراموشی سپرده شد و دیگر خبری و اثری از آن باقی نماند. فراموش شدن این معضل در بین اخبار، به معنای وجود نداشتن این ماده نبود چرا كه هنوز هم نگرانی هایی درباره وجود ماده پان پراگ كه به گفته مسئولان شبه مخدر است وجود دارد و هنوز هم جوانان، نوجوانان و كودكان زیادی به خصوص در استان های شرقی كشور ناآگاهانه به سراغ آدامس ها و خوش بوكننده هایی می روند كه بی آن كه بخواهند، آن ها را به نوعی گرفتار همان اثرات قرص های اكستازی و یا مواد مخدر می كند. حتی چندی پیش «محمدرضا جهانی» جانشین دبیركل ستاد مبارزه با مواد مخدر در یك نشست خبری درباره شیوع مصرف ماده مخدر جدیدی به نام «پان پراگ» در میان جوانان و نوجوانان كشور هشدار داد. به گفته وی پان پراگ یك نوع ماده مخدر صناعی است كه عوامل سودجو آن را با عنوان خوش بوكننده دهان به جوانان و نوجوانان می فروشند. اما حتی با این هشدار نیز همچنان روال مصرف پان مانند گذشته در كشور ادامه پیدا كرد و به نظر هم نمی رسد طی این مدت برنامه ای اصولی برای جلوگیری از استفاده از این ماده شبه مخدر ارائه شده باشد. آن گونه كه به گفته دكتر سعید صفاتیان مدیركل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر، تاكنون هیچ مركزی، تحقیقات كاملی درباره این ماده انجام نداده است. بیان این مطلب از زبان فردی كه مسئولیتی رسمی در ستاد مبارزه با مواد مخدر دارد به معنای همان بی توجهی و ناچیز انگاشتن خطرات ماده ای است كه ممكن است در آینده مشكلاتی را مانند مصرف قرص اكس به دنبال داشته باشد و البته شاید از نگاه مسئولان مرتبط تا زمانی كه ماده ای فراگیر و خطرزا نشود، اصلا انعكاس و اندیشیدن درباره آن منطقی به نظر نرسد. پان فقط كمی قوی تر از سیگار! اما ماده «پان پراگ» چیست؟ مدیركل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر در این باره توضیح می دهد: پان ماده غلیظ سرخ رنگ و دست سازی است كه ا ز برگ درخت مخصوصی ساخته می شود و تركیبی از تنباكو، آهك، ادویه های معطر، ساخارین، خاكستر و اسانس های غیرمجاز است. ضمن آن كه تركیبات دیگری نیز مانند آرسنیك، سرب و منیزیم در آن دیده می شود. وی ادامه می دهد: این ماده در قالب پودر، آدامس، پاستیل یا در بسته بندی های جذاب و رنگی حتی با طعم های مختلف گیاهی مانند نعنا ارائه می شود و به صورت مكیدنی یا جویدنی مورد استفاده قرار می گیرد. وی اضافه می كند: رنگ قرمز حاصل از مصرف این ماده كاملا مشخص است به نحوی كه در پاكستان و هندوستان آب دهانی كه افراد بعد از مصرف كردن بر زمین می اندازند روی سطح خیابان، رنگی قرمز به جای می گذارد. صفاتیان با اشاره به این كه ماده شبه مخدر «پان» قیمت پایینی دارد می گوید: مصرف این ماده هنوز در كشور ما فراگیر نیست. (مشاهدات گزارشگر ما حاكی از آن است كه این ماده در استان های جنوبی و حتی غربی كشور مصرف می شود). صفاتیان عوارض مصرف این ماده را احساس سبكی در سر، گیجی و شعف، بدرنگ شدن دندان ها، احساس رخوت و كسلی و نداشتن تعادل عنوان می كند ضمن آن كه عوارض گوارشی و قلب و عروقی و یا بیماری های كلیوی هم از دیگر عوارض مصرف این مواد است. از صفاتیان می پرسیم آیا مصرف این ماده عوارض مواد مخدر دیگر را دارد و باتوجه به شبه مخدر بودن آن، امكان فراگیر شدن و اعتیاد تدریجی را به مواد دیگر فراهم نمی كند؟ وی می گوید: مصرف این ماده در افغانستان و پاكستان متأثر از ارتباطات خانوادگی و قومی است و خوش بختانه در كشور ما هنوز شیوع ندارد و عوارض آن به گونه ای نیست كه نیاز به درمان داشته باشد چرا كه فرد به صورت آدامس آن را می جود و بعد از چند ساعت بیرون می اندازد. اما اگر مصرف آن زیاد شود می تواند عوارض مواد مخدر را داشته باشد.باز هم از این مسئول ستاد مواد مخدر سوال می كنیم، آیا نگران نیستید كه این ماده هم مانند قرص اكس فراگیر شود و ایجاد بحران كند؟ وی پاسخ می دهد: مطمئن باشید اگر وضعیت به حد بحرانی برسد اولین فردی كه هشدار دهد خود من خواهم بود اما این ماده تا حدی مانند سیگار و تنباكو است فقط كمی از آن ها قوی تر است درحالی كه گفتن این كه چنین ماده ای با فلان خواص وجود دارد باعث می شود كه نوجوانان در شمال و غرب ایران هم از وجود این ماده آگاه شوند بنابراین این گونه گزارش هایی كه شما به عنوان روزنامه نگار تهیه می كنید باعث می شود كه در مصرف این ماده تغییر رویه ایجاد شود و شرایطی در كشور ایجاد شود كه دیگر نتوان آن را جمع و جور كرد. به صفاتیان می گوییم، بنابراین نسبت به فراگیر شدن این ماده و عوارضی كه در افراد ایجاد می كند نگرانی هایی وجود دارد. وی می افزاید: شاید ٣ سال طول بكشد تا عوارض این دارو در فرد ایجاد شود و البته شاید هم اصلا ایجاد نشود. چنین به نظر می رسد كه تجارب تلخ سكوت مسئولان درباره ایدز، اكس و مواردی از این دست، هنوز مورد عبرت برخی مسئولان قرار نگرفته است. چرا مسئولان بهداشتی كشور از اطلاع رسانی صحیح و آگاه ساختن اقشار مختلف مردم واهمه دارند؟ آیا به اندازه كافی از این تعلل لطمه ندیده ایم؟ وی ادامه می دهد: خود من برای اولین بار نسبت به مصرف مواد صناعی هشدار دادم و این مسئله سر و صدای زیادی به پا كرد ولی آن موقع نوع ماده صناعی فرق می كرد. مثلا یك فرد با خوردن قرص اكس زمین و زمان را به هم می ریخت اما الان هیچ تحقیقات علمی وجود ندارد كه بخواهد به من نشان بدهد پان چه عوارضی دارد. می گوییم، این هم یك نوع ضعف است. چرا نباید تا به حال تحقیقاتی درباره پان انجام شده باشد قبل از آن كه وضعیت به حالت بحرانی برسد و درباره آن هم مجبور به دادن هشدار شوید؟ وی پاسخ می دهد: من به شما گفتم كه پان تا حدی تنباكو دارد و شبه مخدر است یعنی اصلا مخدر نیست و نیازی هم نیست كه ما بخواهیم روی آن كار تحقیقاتی انجام بدهیم، ضمن آن كه آوردن نام بنده در كنار انجام تحقیقات درباره این ماده، این نكته را به ذهن می رساند كه «پان» مخدر است.

پیشگیری از اعتیاد در خانواده

پیشگیری از اعتیاد در خانواده

یكی از عوامل مؤثر در افزایش آمار طلاق در سال های اخیر اعتیاد است. به منظور افزایش آگاهی خوانندگان عزیز، در گفت و گویی با صدیقه یگانه

 (كارشناس ارشد علوم تربیتی و عضو هیئت علمی دانشكده علوم دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی)

به بررسی این معضل اجتماعی و راهكارهای مبارزه با آن پرداخته ایم.

§از عوامل مهمی بگویید كه می توانند جوان را به دام اعتیاد بیندازند.

○طبق آمار به دست آمده سن فراوانی اعتیاد 18 تا 25 سالگی است. این مرحله حساس ترین دوران زندگی یك جوان است. عوامل زمینه ساز خطر در این سنین بحرانی عبارتند از: نابسامانی های خانواده، دوری از خانواده و احساس تنهایی ، گریز از خویشتن و آشفتگی هویت، كمبود ارتباط عاطفی بین اعضای خانواده ، فقر فرهنگی، اجتماعی ، اقتصادی، نداشتن برنامه سالم برای اوقات فراغت، هیجان خواهی بالا، عزت نفس پایین، احساس بی ارزشی و بی لیاقتی، فرار از واقعیت ها، افت تحصیلی، شكست های عاطفی، ترس از آینده شغلی، نداشتن هدف در زندگی، تأثیرپذیری شدید از گروه و همسالان و ...

§درباره ی نقش اساسی خانواده در پیشگیری از اعتیاد توضیح دهید.

○ خانواده قلب جامعه است و والدین از عوامل مهمی هستند كه می توانند به نوجوان كمك كنند تا از عهده آن چه لازمه استقلال است برآید و به انسانی توانا، متكی به خود و دارای تصویری مثبت از خویش تبدیل شود و توانمندی ها و قابلیت های خود را باور كند.

یافته های پژوهشی نشان می دهد جوانانی كه سازگاری كم تری دارند و با مشكلات بسیاری روبه رو هستند، متأسفانه غالباً مورد خشونت، خصومت، آزار و اذیت یا سهل انگاری و بی اعتنای قرار گرفته و از پذیرش همراه با احترام، اعتماد و محبت محروم بوده اند.

یكی از جنبه های مهم رفتار پدر و مادر، اقتدار و كنترل صحیح در مقابل خودمختاری است. والدینی كه از قاطیعت همراه با محبت، اعتماد و دموكراسی برخوردارند، در هدایت، نظارت و تربیت فرزندان موفق ترند. یك نوجوان در سن بحرانی عمیقاً به راهنمایی، حمایت و همكاری، اعتماد، انضباط، درك متقابل، دلسوزی، محبت و احترام نیازمند است؛ و كوتاهی پدر و مادر در هر یك از جنبه ها موجب گرایش فرزندان به گروه های ناسالم یا وابستگی به دوست و همسالان نامناسب خواهد شد، وابستگی هایی كه آغاز بسیاری از ناهنجاری هاست. والدین عاقل و آگاه با رفتار همدلانه و صمیمانه خود سعی می كنند از بروز ناهنجاری ها پیشگیری كنند.

§نقش گروه همسالان در تحریك و تشویق فرد به اعتیاد و انحراف چه اندازه است؟

○متأسفانه اخبار و اطلاعات حاكی از نفوذ بسیار شدید گروه همسالان در زمینه گرایش به مصرف مواد مخدر و انواع انحراف است. اگر خانواده نقش هدایتی، حمایتی، نظارتی و تربیتی خود را در شكل گیری شخصیت و رفتار فرزندان به خوبی و به موقع ایفا نكند، نوجوان به دلیل جذابیت های گروه همسالان به محیط هایی غیر از محیط خانه رو می آورد. این در شرایطی است كه پیوند او با والدین خود به تدریج ضعیف تر شده و تحت تأثیر شخصیت، رفتار اجتماعی، ارزش ها و نگرش های همسالان قرار می گیرد و به آسانی با حمایت دوستان به دور از نظارت خانواده به انحراف كشیده می شود.

به علت خصوصیات سنین نوجوانی و جوانی، وابستگی های خاصی میان همسالان این دوره ها به وجود می آید. این حالات گاهی برای افراد تكیه گاه محسوب می شود و به آن ها احساس ایمنی و آرامش می دهد. آنان در كنار یكدیگر با اقدام به ناهنجاری ها، احساس رضایت و شاید جا افتادگی می كنند و پشتیبان خوبی برای تأیید خطاهای یكدیگرند؛ بنابراین محیط خارج از خانه را لذتبخش می یابند.

§نابسامانی های خانواده چگونه در گرایش فرد به اعتیاد و انحراف تأثیر می گذارد؟

○اعتیاد یكی از والدین یا هر دو، زندانی بودن، انحراف جنسی یا انحرافات اخلاقی پدر و مادر، غیبت والدین از خانه، اختلافات میان آن دو، عقب ماندگی فرهنگی خانواده، طلاق و جدایی، بزهكاری والدین و سایر عوامل مشابه در گرایش فرد به اعتیاد و انحراف نقش بسیاری دارد. طبق آمار (روزنامه «همشهری»، 12/10/81، ص 20) ایران از نظر طلاق رتبه چهارم را در جهان دارد و هم اكنون از هر چهار ازدواج یك مورد به طلاق می انجامد. در همین آمار گزارش شده كه در سال 1356 تنها 2 درصد طلاق ها مربوط به اعتیاد بوده و  و درحال حاضر این مقدار به 60 درصد رسیده است. به علاوه، فرزندان طلاق بیش از هر گروهی گرایش به انواع انحراف دارند.

§

چه راهكارهایی را برای مبارزه با اعتیاد و كاهش آسیب های روانی و اجتماعی در خانواده ها توصیه می كنید؟○تقریباً در تمام پژوهش ها نقش مؤثر روابط خانوادگی در پدید آمدن اعتیاد و تداوم آن یا درمان اعتیاد و پیشگیری از آن مورد تأیید قرار گرفته است. همه افراد شخصیت مقاوم و مبارز ندارند كه بتوانند هنگام بروز مشكلات با موفقیت عمل كنند و بحران های زندگی را به خوبی پشت سر بگذارند. بعضی از انسان ها در برابر موقعیت های استرس زا به شدت احساس درماندگی می كنند در چنین موقعیت هایی خانواده ی خوب و روابط عاطفی رضایت بخش می تواند تكیه گاه مطمئنی برای فرد باشد.

به هر حال راهكار اساسی حل بحران، آگاهی جوانان و خانواده هاست تا بتوانند قاطعانه به وسوسه مصرف مواد مخدر « نه » بگویند. افزایش حضور والدین در منزل، تقویت ارتباط های عاطفی میان اعضای خانواده، توجه به ارزش های اخلاقی و معنوی در زندگی و اهمیت قائل شدن پدر و مادر برای مبانی اعتقادی ، ارزشی و مذهبی كمك می كند. كه جوان با بكارگیری راهكارهایی از جانب خانواده، بتواند سكان زندگی خویش را در میان دریای پر تلاطم جوانی به سلامت هدایت كند و به ساحل نجات و خوشبختی دست یابد.

هر نوع كمبود عاطفی یا روابط آشفته در خانواده، فرد را به دنبال عامل تسكین دهنده میكشاند و این خطر بزرگ به ویژه وقتی جدی تلقی می شود كه گروه های سود جوو پلید، به آسانی در گوشه و كنار شهر مواد مخدر را توزیع می كنند و باندهای قاچاق به این فاجعه دامن می زنند.

در خانواده ای امن، آرمش دهنده و اطمینان بخش، نوجوان می آموزد كه هر خطری را نباید در زندگی تجربه كرد و می پذیرد كه تحت هیچ شرایطی و حتی در اوج مشكلات، مواد مخدر را تجربه نكند؛ زیرا اعتیاد، همزاد تمام تباهی ها، ویرانگر همه زیبایی ها و مولد تمام آسیب ها و مشكلات جسمی و روانی است

§

آیا افراد تحصیلكرده  هم در معرض خطر اعتیاد قرار می گیرند؟○انتظار می رود كسب مدارج دانشگاهی و تحصیل علم به دلیل افزودن بر سطح آگاهی و ارتقای مرتبه اجتماعی به عنوان عاملی حفاظت كننده در برابر آسیب های اجتماعی عمل كند؛ اما متأسفانه همیشه چنین نیست. طبق پژوهشی كه در مهرماه 1379 در زندان های استان تهران انجام شده، 6/5 درصد از زندانیان این استان تحصیلات و مدارج دانشگاهی داشته اند. همچنین 10 درصد از زندانیان مواد مخدر از تحصیلكرده های دانشگاه بوده اند.

§

آیا افرادی كه عزت نفس بالایی دارند، در معرض اعتیاد قرار می گیرند؟○      در سنین 15 تا 25 سالگی اصلی ترین رویداد زندگی هر انسان به وقوع می پیوندد؛ رویدادی كه طی آن به تدریج كودك ناتوان دگرگون شده و به موجودی بزرگسال  تبدیل میشود.

ناهمترازی میان كمال واقعی انسان و كمال اجتماعی او، از جمله عواملی است كه ایجاد بحران می كند و باعث تشدید جدال جوانان تشنه ی استقلال با جامعه ای می شود كه آنان را از حقشان (استقلال) محروم می كند.

اگر فرزندان خانواده با احساس لیاقت ارزشمندی، حرمت و عزت نفس رشد یابند و مورد پذیرش و تأیید واقع شوند و روابط سالم اجتماعی و عاطفی با دیگران داشته باشند، می توانند قاطعانه و بدون تردید در برابر وسوسه های ویرانگر آلوده شدن به مواد مخدر،" نه" بگویند.

"پایین بودن عزت نفس" و" احترام قائل نشدن برای خویش "می تواند قدرت كنترل بر موقعیت های زندگی را از انسان بگیرد و احساس حقارت، درماندگی، ناتوانی و پوچی  ناامیدی را در او تشدید كند. انسانی كه برای خود ارزش و حرمتی قائل نشود. به سادگی در دام انواع اعتیاد و انحراف اسیر می شود.

چگونه فرزندانمان را از خطر اعتیاد برهانیم ؟

1- گام های نخست

اولین گام مهم  برای پیشگیری و كمك به فرزندان این است كه والدین ، خود به مواد مخدر معتاد نشوند .  این  مربوط به زمانی است كه پدر و مادر هنوز صاحب فرزندی نشده اند . موادی همچون  نیكوتین و الكل  بر روی جنین  به ویژه  در سه هفته نخست بارداری اثرات مخربی بر جای می گذارد . پژوهش ها حكایت از آن دارند نوزادانی كه از مادران معتاد به دنیا می آیند ممكن است در مراحل زندگی ، بیشتر در معرض خطر اعتیاد قرار گیرند.

وانگهی كارشناسان د راین مورد هم عقیده اند كه توجه  مهرآمیز، در شكوفایی خود ارزشمندی ، به طور همیشگی اهمیت دارد و كمبود آن دلیل عمده  پناه بردن به دامن مواد مخدر است . بنابراین پیش  از شروع دوران تحصیل باید رهنمودهای رفتاری خانوادگی چون درستی و شرافت ، انصاف ، عدالت ، احترام به دیگران و رعایت قانون را بنیان نهاد .

2- نخستین درس ها

به محض این كه كودك شما به سنی رسید  كه تا حدی خوب را از بد شناخت ، به وی بفهمانید كه امكان دارد برخی فرآورده ها از آن جمله مواد شوینده  و پاك كننده ها ، هوا پخش ها و داروها سمی باشند .

3- دوران دبستان

بچه های پنج  تا نه ساله از راه تجربه اندوزی چیز می آموزند . در چنین سنینی آنان قادرند از واقعیات  به توهمات و خیالبافی پرداخته و باز به دنیای واقعی برگردند بی آنكه حتی تفاوت این دو را باز شناسند . به هر حال آنچه  را كه می بینند برایشان كاملاً حقیقی و باورنكردنی است .

از نظر كودكان خردسال ، نه گفتار پدران و مادران ، بلكه كردارشان مهم است . چنانچه بچه ها سیگار كشیدن و میگساری پدر و مادر خود را ببینند ، به احتمال زیاد همین راه  را در پیش می گیرند .

4- گزینش های صحیح

حال زمان آن رسیده است كه به فرزندانتان درس تصمیم گیری مستقل و« دنباله رو نبودن » را بیاموزید .

مادر نوجوانی می گوید : من می خواهم به بچه هایم بفهمانم صِرف این كه كسی به آنان می گوید كاری را انجام  دهند دلیل بر درست بودن آن نیست . اگر تردید دارند كه عملی صحیح است یا نه ، حتماً  با فرد مطمئنی  مشورت كنند .

در سال های آخر دبستان  بسیاری از  بچه ها متوجه می شوند كه كدام یك از هم شاگردی هایشان به استعمال دخانیات ، مصرف مواد مخدر و می نوشی روی آورده اند .

5- خطرات بو كشیدن

در سنین بین پنج تا نُه بچه ها با استنشاقی هایی ( بو كشیدنی ها ) سر و كار پیدا می كنند ؛ مانند هوا پخش های تحت فشار شامل رنگ ها ، افشانه های آشپزی یا چسب . در این سن آنها دوست دارند این قبیل مواد فرار را استنشاق كنند تا تغییر حالت را بیازمایند . این حقیقت كه ممكن است  چنین  لذتی زودگذر به آسیب دائمی  مغز و بالاتر از آن به مرگ بینجامد ، به ذهن این خردسالان خطور نمی كند .

یكی از مهمترین آموزش هایی كه پدر و مادرها می توانند در این  سن به بچه ها بدهند این است كه چگونه جواب منفی دهند .

6- راه های گریز

كمك كنید تا فرزندانتان به جاهایی كه احتمالاً  در آنجا ناچار به مصرف مواد مخدر می گردند نروند . اگر یك مهمانی در كار است حتماً بپرسید : چه كس دیگری دعوت شده است ؟ آیا پدر و مادر صاحب خانه درمنزل هستند ؟

مادری می گوید : آخرین چاره این است كه به فرزندانتان بگویید اگر مكان مورد نظر را دل آزار و زجر آور تشخیص  دادند فوراً آنجا را ترك كنند .  وی خاطر نشان می سازد من به فرزندم گوشزد می كنم : اگر در آبریزگاه ( دستشویی ) بوی ماری جوانا یا حشیش و بَنگ به دماغت خورد فوری به دستشویی دیگر برو . به فرزندانتان توضیح دهید كه مواد مخدر چه ضررهایی دارند. . در آغاز دوران نوجوانی ، بچه ها به طور روزافزونی به فیلم های تلویزیونی و مملو از تصاویر مواد مخدر و استعمال  مشروبات الكلی روی می آورند .

دونابل ، هماهنگ كننده مشاركت در هیأت كمیسیون  بزهكاری كخ  و مادر دو بچه غیر معتاد ، آنچه را كه فرزندانش تماشا می كردند  زیر نظر می گرفت ، گوش می داد  و می گفت : فقط گفتن این كه فرزندانمان تصمیم گرفته اند به سینما بروند كافی نیست . من و همسرم می پرسیدیم كه برای دیدن كدام فیلم می خواهید بروید  و در این مورد بررسی می كردیم . این همان كاری است كه ضرورتاً  باید انجام داد . او از لحظات  آموزش  هم سود می جست  به طوری كه می گوید :

مثلا" وقتی كه با تمام اعضای خانواده جلوی تلویزیون نشسته ویك برنامه مبارزه با مواد مخدر را تماشا می كنید ،  این « لحظه حساس »  را سكوی پرتابی  بدانید . شما می توانید  بلافاصله در باره مضرات مواد مخدر و ... با بچه ها سخن بگویید تا جایی كه نه آنان را تحت فشار قرار دهید و نه تهدیدشان كنید . پیام خود را كوتاه و نه موعظه وار به گوششان برسانید ولی بدانید كه انجام پیاپی این عمل ناشدنی است .

راستی شما راجع به اعتیاد چگونه با فرزندانتان صحبت می كنید؟  بهتر است  از هر جا كه می توانید آغاز كنید و از این كه گاه به حرف هایتان توجه نمی كنند ، آزرده خاطر نگردید . مفهوم یك مورد را كاملاً  روشن سازید و بر این موضوع شدیداً تأكید كنید كه اعتیاد خطرناك است و شما نمی خواهید فرزندانتان به دام آن گرفتار شوند .

7- دوره راهنمایی

این دوران شاید آسیب پذیرترین  عهد زندگی نوجوانان باشد كه  طی آن فشار روانی با انتقام جویی و كینه ورزی توأم می گردد . آنان  موهایشان را بلند  می كنند یا ممكن است از ته بتراشند . لباس های عجیب و غریب می پوشند . به موسیقی تند و پرسر و صدا گوش می دهند و هورمون های جنسی شان غلیان می كنند . بچه های در این سن وسال راجع به همه چیز كنجكاوند و مایلند هر چیزی كه آنان را به اصطلاح بی خیال می كند امتحان نمایند.

برای پدران و مادران حیاتی است  كه تمام راه های ارتباطی را باز نگه دارند . اكثر اوقات كه پدر ومادر سرگرم استراحت هستند خیال می كنند  كه بچه ها  به كار خویش مشغولند لیكن نمی دانند كه امكان دارد  این آزادی به فاجعه بدل گردد. والدین عزیز :  سال اول دوران راهنمایی را همچون دوره كودكستان بپندارید . كیف مدرسه بچه ها را بازبینی كنید  . بخواهید تكالیفشان را به شما نشان دهند . بگذارید به طور شایسته مسئولیت های مدرسه جدید خود را بپذیرند .

8- نترسانید ، بلكه آگاهی دهید

اكثر آموزگاران مجرب عقیده دارند كه  اگر  می خواهید  نوجوانان در این دوره در برابر فشارهای روانی  و وسوسه های پیرامونشان پایداری كنند باید "مجهز به اطلاعات باشند" نه "ترسو". متأسفانه  بیشتر پیام هایی كه به نوجوانان داده می شود به قصد ترساندن آنهاست " اگر مشروب بخوری  به الكل معتاد می شوی ، هر كس كه مواد مخدر مصرف می كند آدم نابابی است و...  در این صورت تصور كنید چنانچه آنان با شخصی از آشنایان  برخورد  كنند كه فرضاً  در مهمانی كمی حشیش ، ماری جوانا و یا غیره می كشد و یا بازیكن بسكتبال مشروب خواری  را ببینند كه درعین حال خوب بازی می كند آن وقت چه خواهد شد ؟  این ضد و نقیض گویی ها باعث می شود كه آنها دچار تردید گردند. نوجوانی می گفت : بعد از استعمال  ماری جوانا در یك مهمانی به خانه برگشتم ، پدر و مادرم به حالم پی بردند و گفتند : تو به زودی  معتاد شده و خواهی مرد . آنها اطلاعی از مواد مخدر نداشتند و بی آن كه بخواهند از این موضوع  آگاه شوند به بحث خاتمه داده بودند . امروزه اطلاعات اغلب بچه ها  در باره مواد مخدر بیش از پدران و مادران  است .

آلان لشنر ، مدیر مؤسسه  ملی سوء استعمال مواد مخدر ( ان . آی . دی . ا ) به دنبال این سخن می افزاید : به همین دلیل است كه پدر و مادر باید  بررسی خویشتن را انجام داده و اطلاعات صحیحی در زمینه  مواد مخدر به اطلاع بچه ها برسانند . این اندرز  را بی درنگ آویزه گوش خود كنید:  گفت و گو درباره خطرات دراز مدت بهداشتی با نوجوانانی كه در دوره راهنمایی تحصیل می كنند ، اثر  چندانی ندارد . دلخوشی بچه ها در چنین دوره ای این است كه در نظر همسالان خود خوب جلوه كنند . به آنان خاطر نشان سازید كه سیگار كشیدن به بدبویی دهان و زردی انگشتان می انجامد . یا این كه  اگر می گساری كنند ، احتمالاً  مریض شده و مطرود دوستانشان می گردند .

9- ایجاد محدودیت

بسیاری از جوانانی كه از مواد مخدر استفاده می كنند صرفاً  به این خاطر است كه دوستانشان تن به این كار می دهند . برای این كه توانایی فرزندتان  از لحاظ مقاومت و زیر بار اعتیاد نرفتن استحكام  یابد ، معاشران او و پدر و مادرشان را بشناسید و رفت و آمدهای وی را زیر نظر  داشته باشید . سوق دادن بچه ها به مسیر مناسب، همیشه كار آسانی نیست . بازداشتن آنان از معاشرت با دوستی « ناباب »  ممكن است فقط به اصرار بیشترشان به ادامه دوستی منتهی گردد .توصیه من این است كه دوستانشان را عاقلانه انتخاب كنند .

10- سرگرم و  مشغول بودن

بر حسب پژوهش های به عمل آمده ، نوجوانانی  كه از احوالشان غافل مانده ایم و یا دست به كاری نمی زنند ، به احتمال زیاد به دامن  مشروبات الكی  و مواد مخدر پناه می برند . فرزندانتان  را سرگرم  كنید و به قول یكی از مربیان : اگر  شما فرزندانتان را به كاری مشغول نكنید . آنها گرفتارتان می كنند . بر پدران و مادرانی  كه  فرزند دانش آموز در دوره  راهنمایی تحصیلی دارند واجب است  كه برنامه  فعالیت  های فوق برنامه و روزمره برای فرزندانشان تنظیم كنند و از این  راه حس مسئولیت  پذیری آنها را استحكام بخشند .

11- نقش والدین

تحقیقات بیست ساله علمی نشان داده است كه دخالت مستقیم پدر و مادر  در زندگی فرزندانشان مهمترین  عامل حمایتی آنها به شمار رفته و در باز داشتن آنان از سقوط  در دام اعتیاد مؤثر است . مادری می گوید : پدر و مادر نه "كلید" بلكه "شاه كلیدند". اینان باید از هرگونه دگرگونی به ویژه  دگرگونی روانی و رفتاری  فرزندان خود با خبر باشند . از این رو توصیه می كنیم كه پدر و مادر مرتباً با اولیای مدرسه تماس داشته  و از وضع آنها آگاه گردند .

12- دبیرستان

در این دوره فشارهای روانی همچنان پابرجا هستند . نخستین اولویت برای جوان ، پذیرفته شدن در دسته ها و گروه های جوانان است . هرچند حساسیت  ایشان  نسبت به دوران نوجوانی  اندكی كاهش یافته ، ولی تمایل به می گساری و مواد مخدر در این مرحله فزون تر می گردد؛  خاصه زمانی كه موفق به دریافت گواهینامه رانندگی خود می شوند . در این سن باید به آنان گوشزد كرد به همان اندازه  كه مشروبات الكلی و مواد مخدر برای بدنشان ضرر دارد ، ممكن است وادارشان سازد  به اموری دست بزنند كه به همان اندازه می تواند  زیانبار باشد . پرسش  مهمی كه با پاره ای از پدر و مادرها  مطرح می شود این است كه چنانچه من قبلاً  در جوانی  سیگار می كشیدم و یا به موادی از این قبیل روی می آوردم ، حالا اگر فرزندمان بفهمد چه می شود ؟ مناسب ترین پاسخ این است كه عین حقیقت را بگویید و شرح دهید كه در جوانی مرتكب اشتباهی  شده بودید.  احتمال دارد نسبت به بازگو كردن مسائل خودتان دورویی كرده و واقعیت را بیان نكنید.  لیكن نباید در مورد بچه ها چنین عملی را انجام دهید .

13- صریح باشید

اطمینان حاصل نمایید كه فرزندتان با قواعد و قوانین آشنایی دارد و می داند كه اگر قوانین ، نادیده گرفته شوند چه پیامدهایی حاصل می گردد؟

14  - ثابت قدم باشید

جوا ب منفی دادن ، همیشه كار ساده ای نیست نه برای پدر و مادر و نه برای جوانان ؛ ولی در مواردی كه پاسخ شما مثبت نیست ، صراحت آن را بیان كنید .

15- منطقی باشید

وقتی قانون و قاعده ای نقض می شود ، مجازاتی بیش از حد مقرر، در نظر نگیرید و بدانید تنبیه و مجازات ، آن زمان اثربخش است كه با تخلّفِ صورت گرفته هماهنگ باشد .

16- گوش فرا دهید

سعی كنید كه در گفت و گو فقط خودتان سخنگو نباشید ، بلكه به سخنان  جوانان خوب گوش  بسپارید و به اصطلاح  برای حرف های آنان شنونده خوبی باشید . در این صورت خواهید توانست از میان صحبت ها ، به نظراتشان پی ببرید . آموزشگاه ، جامعه ، نیروی انتظامی و انجمن های مبارزه با مواد مخدر همگی می كوشند جوانان را از استعمال مواد مخدر دور سازند اما هیچ كدام از آنها قادر نیستند جای خالی خانواده را پر كنند . مسئولیت پدر و ماد ر از این بابت بس خطیر است . نظر كارشناسان این است كه چنانچه  فردی در دوران جوانی به سوی اعتیاد كشانده نشود ، در سنین میانسالی به این سو حركت نخواهد كرد .

با فرزندانتان صحبت و گفت و گو كنید ؛  به سخنانشان گوش فرا دهید ؛ اصول ارزشی را برایشان توصیف كنید و به خاطر بسپارید  كه آنان از شما تقلید می كنند

. حمایت و عشق شما به آنان احساس « خود ارزشمندی »  می دهد . آنها را سرگرم سازید و در مورد زندگی شان مسئول باشید و تا سر حد امكان بر میزان دانستنی های خویش در باره مواد مخدر بیفزایید ؛ نگذارید سكوت شما علامت رضا باشد .

افزایش چشم گیر انواع آدامس های مواد مخدر در بازار ایران

آدامس های مخدر، با نامهای گوناگون به مغازه های سراسر ایران راه یافته، و مثل سیگار به آسانی خریداری می شود.

حسین احمدیا، کارگزاران: پان پراگ، ماده مخدری است كه جدیدا در قالب آدامس وارد ایران شده است؛ پان پراگ، راجا، تایتانیك، ناس خارجی، پان پاكستان، پان عربی، ویتامین، ملوان زبل، پان اسفناج وگوتكا. هنوز داستان مصیبت و بدبختی‌های اكستازی كه هزاران معتاد مفنگی روی دست خانواده‌ها گذاشت، به آخر نرسیده بود كه چند ماه قبل، سر و كله یك مخدر توهم‌زای دیگر در بازار ایران و خصوصا در مناطق شرقی پیدا شد؛ مخدری كه این‌بار در بسته‌های شكیل با عكس‌های هنرپیشه‌های خوش‌تیپ هندی و پاكستانی به‌‌عنوان آدامس‌، پاستیل و پودرهایی با طعم نعنا و خوشبوكننده‌ دهان وارد شده است. این آدامس‌های مخدر را خیلی راحت می‌شود مثل سیگار از مغازه‌ها خرید؛ به طوری كه خانواده‌هایی كه تفاوت اكس و استامینوفن را از هم نمی‌فهمیدند، عمرا بفهمند آدامس‌ها و خوشبوكننده‌های پان چیست و تا به خودشان بیایند، آنچه نباید بشود، اتفاق می‌افتد. خطر اساسی این است كه این‌بار طعمه‌ها، بچه‌های خردسالی هستند كه دو آدامس‌ بادكنكی را به‌زور می‌چپانند توی دهان‌شان و آن را تق و تق می‌تركانند. لطفا یكی این آژیر خطر را به صدا در بیاورد. اكس، قرص شادی، فراری، میتسوبیشی، گشنیز، happy، صلیب، تویوتا، سان، یا- با (Ya-ba)، ع،Speed، عشق و آتش و...؛ سر و كله اكس و تركیبات آمفتامین كه توی بساط موادفروش‌های شمال شهری ایران پیدا شد، هیچ آژیر خطری به صدا درنیامد. اكس با همه مخدرهای دیگر تفاوتی از زمین تا آسمان داشت؛ قرصی در بسته‌های شیك و خوشرنگ با اسامی توپ... قرص‌هایی كه بین جوان‌ها پخش شده و آدم را خفن می‌برد به هپروت؛ منقل و دود و بوی گند و كثافت هم نداشت، بنابراین لابد مثل تریاك، هروئین، كوكائین و... ترسناك نبود. اما تفاوت اساسی آن با مواد مخدر دیگر، این بود كه خانواده‌ها نمی‌توانستند آن را از استامینوفن كدئین یا قرص ضد اسهال تشخیص بدهند. این‌طوری بود كه تا خانواده‌ها و مسوولان به خودشان بجنبند، سیل اكستازی همه‌جا را فرا گرفت؛ سیلی كه حتی بسیاری از نوجوانان كم‌سن‌و‌سال را هم غرق كرد. البته این قرص‌های عجیب و خوشرنگ مواد جدیدی نبودند، همانMDMAها بودند كه شركت مرک (MERCK) آلمان در سال 1912، آنها را برای درمان بیماران روانی ساخته بود ولی 40سال بعد در آمریكا مهر ممنوعیت خورده بودند و حالا پس از نیم‌قرن، دوباره مثل اژدهایی از خواب بیدار شده و در بسته‌بندی‌های شیك در مراسم پایكوبی جوان‌ها سر و كله‌شان پیدا شده بود؛ قرصی ویرانگر كه پله‌ای بود برای مصرف مخدرهای سنگین‌تر... پان، همان ناس خودمانی آدامس‌ها و خوشبوكننده‌های پان پراگ - اگرچه این‌بار با اسم قلمبه سلمبه‌ای وارد شده‌اند - تركیبی شبیه همان مخدر ناس دارند؛ مخدر كثیفی كه مرزنشینان شرق ایران و خراسانی‌ها و ساكنان قسمت‌هایی از آذربایجان، آن را - كه از افغانستان، پاكستان و هند وارد می‌شود - خیلی خوب می‌شناسند؛ دوست صمیمی تف و دندان‌های كثیف و جرم گرفته... ناس یكی از كثیف‌ترین و تهوع‌آورترین موادی است كه در دسته مخدرهای توهم‌زا قرار می‌گیرد و اگرچه پلیس كشورهای مختلف آن را مخدری مانند سیگار محسوب می‌كند و داشتن آن جرم محسوب نمی‌شود اما این ماده به خاطر نوع استفاده آن، مواد سازنده‌اش و نوع مصرف‌كنندگان‌اش، در ایران یكی از مفلوك‌ترین و توسری‌خورده‌ترین مخدرها به‌حساب می‌آید. این ماده كه تا همین چند سال قبل در بسته‌های پلاستیكی درب و داغان - شبیه حنا - وارد ایران می‌شد، از برگ درختی به نام بتل به دست می‌آید كه در اندونزی، مالزی، فیلیپین، چین، تایوان، كامبوج، ویتنام، لائوس، هند و پاكستان می‌‏روید. برگ‌های آن را اگر تازه باشد می‏جوند ولی معمول‌ترین شیوه مصرف آن استفاده از خشك كرده آن است. برگ‌های خشك شده درخت بتل را می‌كوبند، سپس آن را با كمی آشغال مثل خاك سیگار و آهك قاتی كرده و با انگشت می‌چپانند زیر لثه‌، بعد از چند دقیقه مكیدن هم با یك تف غلیظ پرت می‌كنند بیرون؛ فلچ... حال‌تان به هم خورد؟ پان پراگ، كلاغی كه قناری شد پان (paan) ‌یا پان پراگ كه چند وقتی است آدامس‌ها و خوشبوكننده‌های آن از مرزهای شرقی كشور وارد شده و با قیمتی بین 50 تا 300 تا تك‌تومانی به‌فروش می‌رسد، در اصل از فك و فامیل‌های همان ناس كثیف است كه لباس خوش‌تیپی به تنش كرده‌اند و آن را جزء خوشبوكننده‌های دهان به‌حساب آورده‌اند. برای تهیه آدامس‌ها و پاستیل‌های پان، دانه‌های قرمز و درشت درخت بتل را در برگ درخت پیچیده و تنباكو، آهك، خاكستر، ادویه‌جات معطر، ساخارین و مقدار زیادی اسانس و افزودنی‌های غیرمجاز را می‌چپانند توی این مخلوط و می‌شود پان پراگ. البته تحقیقاتی كه روی آدامس‌ها و خوشبوكننده‌های دهان پان در سیستان و بلوچستان انجام شده، نشان می‌دهد در 11نوع از آنها مقداری هم مواد مخدر دیگر اضافه شده تا طرف را حسابی بگیرد. خب، دروغ نباشد در برخی از نمونه‌ها هم البته ارسنیك، كربنات منیزیم و سرب مشاهده شده است؛ آدامسی با تركیبات جادویی... خوشبوكننده‌ای برای مردن لثه‌ها دلیلی كه مصرف‌كنندگان پان را به سمت آن می‌كشد، احساس گرمی، سرخوشی موقت، سبكی سر، گیجی و شادی كاذبی است كه پس از مصرف آن دست می‌دهد. اما این ماده توهم‌زا، آنقدر ویران‌كننده است كه مضراتش را نمی‌شود شمرد. پان پراگ كه حالا به صورت آدامس (جویدنی) و پاستیل (مكیدنی) وارد كشور می‌شود، بدجوری پدر لثه‌ها را درمی‌آورد، چراكه نیكوتین آن به‌سرعت از طریق مخاط دهان جذب شده و باعث بدرنگی دندان‌ها می‌شود. علاوه بر آن، مصرف این ماده، زمینه‌ساز بروز سرطان‌های دهان، حنجره و لثه می‌شود. آمارها نشان می‌دهد كشور هندوستان به دلیل مصرف زیاد مردم آن از این ماده، مقام دوم سرطان دهان را در دنیا دارد. اما این تمام ماجرا نیست؛ پان پراگ علاوه بر اینها، بدجوری دستگاه تنفسی و قلب و عروق مصرف‌كننده را آسفالت می‌كند و با جذب شدن توسط بزاق دهان، دخل سلول‌های مغزی فرد را هم می‌آورد. علاوه بر این، با توجه به اینكه ناس و پان پراگ بزاق دهان را مثل سیل راه می‌اندازند، تمایل مصرف‌كننده را هم به تخلیه این ترشحات یا همان تف كردن تحریك می‌كنند. به این ترتیب مصرف‌كننده فرت و فرت تف می‌كند كه با این كار، علاوه بر لكه‌های كثیف كه در خیابان‌های مناطق فقیرنشین پاكستان و هند سانت به سانت دیده می‌شود، بیماری‌های عفونی مثل سل و هپاتیت به‌سرعت گسترش می‌یابند. بدو، بدو كیلو دو زار اكستازی با همه بدی‌هایش یك حسن داشت، آن هم اینكه وقتی اولین‌بار وارد كشور شد، آنقدر گران بود كه هر كسی نمی‌توانست بخردش؛ اما آدامس‌های پان پراگ مواد كثیفی هستند كه قیمت بهترین نوع‌شان هم به اندازه یك آب‌نبات چوبی نیست؛ ۵۰ تا ۳۰۰ تومان. علاوه بر این، با توجه به اینكه قاچاقچیان آن را به‌عنوان خوشبوكننده دهان یا آدامس و پاستیل خوشمزه وارد مرزهای شرقی كشور كرده‌اند، خیلی راحت می‌شود آن را از دستفروشی‌ها و حتی دكه‌های روزنامه فروشی آن مناطق خرید. بنابراین خودتان میزان خطر آن را حدس بزنید. مرحله بعدی لطفا اگرچه پان پراگ خودش بدجوری اوضاع دهان و دندان و مغز را به‌هم می‌ریزد اما مهم‌ترین هراسی كه از این ماده وجود دارد، وابستگی‌ای است كه این ماده به مخدرهای سنگین‌تر و قوی‌تر ایجاد می‌كند. پان همان كاری را می‌كند كه اكس یا حتی سیگار دارند انجام می‌دهند؛ معرفی مصرف‌كننده به دنیای مخدرهای قوی‌تر اما میلیون‌ها بار وحشتناك‌تر. دلیلش هم این است كه اگر اكس و سیگار از دوران جوانی و نوجوانی افراد را آلوده می‌كنند، پان‌پراگ كه به عنوان خوشبوكننده دهان یا آدامس با طعم نعنا وارد بازار شده، حتی كودكان دبستانی و خردسال را هم به حفره بزرگ اعتیاد می‌كشاند و آنها را به سمت وابستگی و اعتیاد به مواد مخدر قوی‌تر راهنمایی می‌كند. مخدر پاكستانی «پان (paan)» یا «پان پراگ» یكی از مواد پرمصرف رایج در پاكستان- در كنار چاآلیا (chaalia)، گوتكا (gutkha) و نیس‌وار (niswar) است. شیوع مصرف این محصولات جویدنی- به‌ویژه چاآلیا و گوتكا- در بین جوانان پاكستانی به‌سرعت رو به افزایش است. این ماده در فرهنگ و سنت مردم هند به‌عنوان یك ماده خوشبوكننده و تمیزكننده دندان‌ها استفاده می‌شود. استفاده از پان، ریشه در فرهنگ هندی دارد. هندی‌ها معمولا این ماده را به عنوان نشانه‌ای از مهمان‌نوازی برای مهمانان خود می‌آورند. علاوه بر این، به دانه درخت بتل در زبان اردو، سوپاری (supari) یا چاآلیا نیز گفته می‌شود كه در مواردی توزیع پان‌پراگ با این اسامی نیز صورت می‌گیرد. چهارمین روانگردان جهان پان كه در كشورهای اندونزی، مالزی، فیلیپین، چین، تایوان، كامبوج، ویتنام، لائوس، هند و پاكستان قرن‌هاست به عنوان یك ماده نشئگی‌آور و در عین حال خوشبوكننده دهان مصرف می‌شود، ‌چهارمین ماده پرمصرف جهان بعد از تنباكو، الكل و كافئین است كه حداقل 10درصد جمعیت دنیا در كشورهای آسیای جنوب شرقی- به‌ویژه هند و پاكستان- این ماده را مصرف می‌كنند. تحقیقات صورت گرفته در هند، پاكستان و نپال نشان می‌دهد كه در حال حاضر بین20 تا 40درصد از جمعیت جوان این كشورها از این مواد استفاده می‌كنند. تحقیقی كه از سوی یك مركز تحقیقاتی در دانشگاه پزشكی كراچی صورت گرفت، نشان داد كه40درصد از جمعیت كراچی، حداقل یك‌بار یكی از محصولات جویدنی درخت بتل را مصرف كرده‌اند.

نیكوتین به رشد غده‌های سرطانی كمك می‌كند

یسنا-دانشمندان می‌گویند: درك تازه‌ای از سازوكارهای نیكوتین در كمك به گسترش تومور بدست آورده‌اند
ند. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران- واحد علوم پزشكی تهران به نقل از رویترز این مطالعات نشان می دهد نیكوتین با چسبیدن به گیرنده های نیكوتین در سلول های نایژه ای (برونشی) و در سلول های سرطانی ریه مانند یك عامل رشد عمل می كند.

محققان دانشگاه ساوت فلوریدا در تامپا می گویند: درحالی كه هیچ شواهدی دال بر مشاركت نیكوتین در تشكیل تومورها وجود ندارد، ثابت شده است نیكوتین به رشد تومورهای جامد در بدن موجودات زنده كمك می كند كه این موضوع خود نشان دهنده این است كه احتمالا نیكوتین در پیشرفت تومورهای پیشتر تشكیل شده، مشاركت دارد.
با این حال تا كنون مشخص نشده است چه مولكول هایی در این زمینه نقش دارند.
تحقیقات نشان داد: تحریك سلول های سرطانی ریه و سلول های نایژه ای با دوزهایی از نیكوتین به تكثیر سلولی منجر می شود كه به گیرنده های نیكوتینی وابسته است.
علاوه بر این ماده سرطانزای موجود در توتون می تواند به تشكیل و پیشرفت تومور كمك كند.
نتایج این مطالعه این احتمال را مطرح می كند كه قرار گرفتن در معرض نیكوتین از طریق جایگزین های سیگار و یا از طریق مكمل های نیكوتین می تواند به تكثیر تومورهایی كه از قبل وجود داشته اند كمك كند.